सोलापूर | प्रतिनिधी : सुरक्षा रक्षक म्हणजे केवळ प्रवेशद्वारावर उभा असलेला कर्मचारी नव्हे, तर संकटसमयी सर्वप्रथम धावून जाणारा, स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता इतरांचे प्राण आणि सरकारी संपत्तीचे रक्षण करणारा खरा कर्तव्यदक्ष प्रहरी होय. अशाच धाडसी, सतर्क आणि सेवाभावी सुरक्षा रक्षकांच्या कार्याचा सन्मान नुकताच जिल्हाधिकारी कार्यालय, सोलापूर येथे करण्यात आला.
महाराष्ट्र राज्य सुरक्षा रक्षक मंडळ, सोलापूर यांच्या मार्फत जिल्हाधिकारी कार्यालय येथे कर्तव्य बजावत असलेल्या सुरक्षा रक्षक साईनाथ पदमे, किरण मते, दीनानाथ पवार, सचिन जाधव, मुसरफ पठाण आणि तुकाराम गायकवाड यांनी आपल्या धाडस, प्रसंगावधान आणि कर्तव्यनिष्ठेच्या जोरावर दोन अत्यंत गंभीर घटना यशस्वीपणे हाताळल्या. त्यांच्या या उल्लेखनीय कार्याची दखल घेत सामान्य प्रशासन विभागाच्या तहसीलदार पूनम दंडिले यांच्या हस्ते त्यांचा पुष्पगुच्छ व सन्मानचिन्ह देऊन गौरव करण्यात आला. यावेळी सामान्य प्रशासन विभागातील अधिकारी, कर्मचारी आणि शिपाई उपस्थित होते.
रात्रीच्या अंधारात संपूर्ण शहर शांत झोपलेले असताना हे सुरक्षा रक्षक मात्र आपल्या कर्तव्यावर जागे होते. त्याच वेळी काही चोरटे जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या परिसरात चोरी करण्याच्या उद्देशाने शिरले. क्षणाचाही विलंब न करता सुरक्षा रक्षकांनी परिस्थितीचे अचूक आकलन केले. त्यांनी अत्यंत धैर्याने आणि शिताफीने चोरट्यांचा पाठलाग करून त्यांना पकडले आणि तात्काळ पोलिसांच्या स्वाधीन केले. त्यांच्या सतर्कतेमुळे सरकारी मालमत्तेचे मोठे नुकसान टळले आणि संभाव्य गुन्हा उधळून लावण्यात यश आले.
याहूनही अधिक हृदयस्पर्शी घटना दि. ६ जुलै २०२६ रोजी घडली. जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या आवारात एक व्यक्ती आत्मदहन करण्याच्या उद्देशाने आला होता. काही क्षणांचा उशीर झाला असता तर मोठी जीवितहानी झाली असती. मात्र त्या गंभीर क्षणी सुरक्षा रक्षक साईनाथ पदमे आणि तुकाराम गायकवाड यांनी कोणत्याही भीतीचा विचार न करता धाडसाने पुढे झेप घेतली. त्यांनी संबंधित व्यक्तीला आत्मदहन करण्यापासून रोखले आणि त्याचे प्राण वाचवले.
ही केवळ शौर्याची घटना नव्हती; ती मानवतेची, संवेदनशीलतेची आणि सामाजिक जबाबदारीची जिवंत साक्ष होती. स्वतःच्या जीवाला धोका असतानाही दुसऱ्याचा जीव वाचवण्याचे धैर्य प्रत्येकामध्ये नसते. या सुरक्षा रक्षकांनी आपल्या कृतीतून दाखवून दिले की, सुरक्षा ही केवळ नोकरी नसून ती समाजाप्रती असलेली एक पवित्र जबाबदारी आहे.
सुरक्षा रक्षकांचे काम अनेकदा पडद्यामागे राहते. उन्हाळा, पावसाळा किंवा कडाक्याची थंडी असो; दिवस असो किंवा रात्र ते निःशब्दपणे आपले कर्तव्य बजावत असतात. अनेक वेळा जीव धोक्यात घालून ते कार्यालये, अधिकारी, कर्मचारी आणि नागरिकांची सुरक्षा करतात. त्यांच्या योगदानाची फारशी चर्चा होत नसली तरी समाजव्यवस्था सुरळीत ठेवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे.
याच कर्तव्यनिष्ठेची दखल घेत सामान्य प्रशासन विभागाने या सहाही सुरक्षा रक्षकांचा सन्मान केला. हा सन्मान केवळ सहा व्यक्तींचा नसून राज्यातील प्रत्येक प्रामाणिक, कर्तव्यदक्ष आणि निस्वार्थी सुरक्षा रक्षकाच्या कार्याला दिलेली आदरांजली असल्याची भावना उपस्थितांमध्ये व्यक्त करण्यात आली.
सत्कारानंतर उपस्थितांनी या सर्व सुरक्षा रक्षकांचे अभिनंदन करून त्यांच्या धाडसी कार्याचे कौतुक केले. त्यांच्या कार्यामुळे सुरक्षा रक्षकांविषयी समाजात असलेला आदर आणखी वाढला असून, संकटसमयी धैर्य, तत्परता आणि मानवतेचे दर्शन घडविणाऱ्या या कर्तव्यनिष्ठ योद्ध्यांचा हा सन्मान निश्चितच प्रेरणादायी ठरणार आहे.
आजच्या काळात अनेक जण स्वतःच्या सुरक्षिततेचा विचार प्रथम करतात; मात्र हे सुरक्षा रक्षक दुसऱ्यांच्या सुरक्षेसाठी स्वतःचा जीव धोक्यात घालतात. अशा निःस्वार्थ सेवेला आणि धाडसाला समाजाने केवळ टाळ्यांनी नव्हे, तर मनापासून सलाम केला पाहिजे. जिल्हाधिकारी कार्यालय, सोलापूर येथील या सुरक्षा रक्षकांनी आपल्या कृतीतून सिद्ध केले आहे की, खरी शौर्यगाथा प्रसिद्धीमध्ये नसते; ती संकटाच्या क्षणी निःस्वार्थपणे पुढे सरसावणाऱ्या कर्तव्यदक्ष माणसांच्या कृतीत असते.
"सुरक्षा रक्षक हा केवळ इमारतीचा पहारेकरी नसतो; तो संकटसमयी जीव, संपत्ती आणि मानवतेचे रक्षण करणारा निःशब्द योद्धा असतो. त्याच्या धाडसाची दखल केवळ सत्कारापुरती न राहता, त्याला सन्मान, सुरक्षितता आणि न्याय हक्कही मिळाले पाहिजेत."
अत्यल्प वेतन, वाढती महागाई, अपुऱ्या सुविधा, सामाजिक सुरक्षिततेचा अभाव आणि न्याय्य हक्कांसाठीची सततची प्रतीक्षा यामुळे अनेक सुरक्षा रक्षक अत्यंत दयनीय परिस्थितीत जीवन जगत आहेत. त्यांच्या पगारवाढीचा प्रश्न असो किंवा इतर मूलभूत हक्कांचा विषय सरकारने याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे ही काळाची गरज आहे.
- सतिष एस. राठोड, पत्रकार
उपाध्यक्ष – क्रांतिकारी सुरक्षा रक्षक संघटना, महाराष्ट्र राज्य